Sáu tên gọi; kiểu tự do và đúng năm chơi được tại đây
Bộ luậtBànCách thắngHạn chế đenKhai cuộcChơi được ở đây?
Cờ caro kiểu tự do15×15Năm quân hoặc hơnKhôngĐen đi trướcCó
Đúng năm trên trang này15×15Đúng năm quân; chuỗi dài không thắngKhông cấmĐen đi trướcCó
Gomoku thi đấu RIF15×15Đúng năm quânKhông cấmSwap2Không
Renju15×15Đúng năm quân; đen không được chuỗi dàiĐôi ba, đôi bốn, chuỗi dài26 thế có tênKhông
Omok15×15 hoặc 19×19Năm quân; chuỗi dài thường không thắngTùy bộTùy bộKhông
CaroThường 15×15Năm quân bị chặn hai đầu không thắngKhông nước cấm renjuTùy giảiKhông

Trên bàn này chơi được kiểu tự do và đúng năm

Đen đi trước. Hai bên lần lượt đặt vào giao điểm còn trống. Mặc định kiểu tự do: ngang, dọc hoặc một trong hai đường chéo có ít nhất năm quân cùng màu liền nhau thì ván kết thúc ngay, sáu quân trở lên trên cùng đường vẫn thắng. Cài đặt hoặc phòng mới chọn đúng năm thì chỉ đúng năm quân mới thắng, sáu quân trở lên trên đường đó không thắng. Đôi ba và đôi bốn đều được phép.

Kiểu tự do là bộ giải trí phổ biến nhất, cũng là mặc định. Đúng năm xử chuỗi dài giống Gomoku thi đấu RIF, nhưng khai cuộc vẫn đen đi trước, không có Swap2. AI, chung máy và phòng đều theo lựa chọn này, chốt trước nước đầu. Không có chứng nhận giải đấu, cũng không có hệ đẳng cấp. Năm 1993, Allis chứng minh rằng trên bàn 15×15 kiểu tự do, người đi trước thắng nếu đôi bên đều đánh đúng. Khi cần chia màu, đổi bên cầm đen mỗi ván, hoặc đổi bên trước quân đầu tiên trong phòng.

Gomoku thi đấu của RIF: đúng năm quân, mở bằng Swap2

Gomoku ở giải quốc tế là một bộ khác. Gomoku thi đấu theo RIF chỉ nhận đúng năm quân: trên cùng một đường, sáu quân trở lên không thắng. Ai cầm màu nào được chia bằng Swap2.

Người đi trước đặt liên tiếp ba quân, thứ tự đen, trắng, đen, lúc này chưa ai giữ màu. Người đi sau chọn một trong ba đường: cầm đen, cầm trắng, hoặc đặt thêm hai quân rồi trả quyền chọn. Hai quân thêm là một trắng và một đen. Sau khi quyền được trả lại, người đi trước phải chọn màu và không được đặt thêm. Màu đã chốt, bên cầm trắng đi nước tiếp. Phòng trên trang này không chạy thủ tục này, và chuỗi dài không bị xử thua.

Ba quân đầu của Swap2. Người đi trước đặt F9 đen, E8 trắng và G7 đen khi chưa ai giữ màu. Người đi sau có thể cầm đen hoặc cầm trắng. Muốn trả quyền chọn thì hai quân thêm nằm ở hình sau.
Thế khi người đi sau đặt thêm hai quân. F9 đen, E8 trắng và G7 đen vẫn ở đó. Quân mới là H9 trắng và I8 đen, một trắng một đen. Người đi trước phải chọn màu, không được đặt thêm. Màu đã chốt, bên cầm trắng đi tiếp. Không phải ván nào cũng đi tới năm quân này.

Renju kìm đen bằng nước cấm

Renju hạn chế đôi ba, đôi bốn và chuỗi dài của đen để bù lợi thế đi trước. Đen đánh một nước cấm thì thua ngay, ván kết thúc, quân đó không được nhấc lên đánh lại. Nếu chính nước đó đã nối đúng năm quân, đen vẫn thắng dù hình trông giống đôi ba hay đôi bốn. Trắng không chịu các hạn chế này, và chuỗi dài của trắng tính thắng. Bàn này không soi nước cấm: đôi ba, đôi bốn và chuỗi dài đều hợp lệ, chuỗi dài cũng thắng.

Thấy hai thế ba trên bàn chưa đủ để xử thua. Trong renju, một «ba» là thế ba mà thêm đúng một quân thì thành bốn hở cả hai đầu, và quân thêm đó chưa nối thành năm. Ba mà thêm một quân chỉ thành bốn ép một đầu thì không tính. Đen đi một nước tạo cùng lúc từ hai ba loại này trở lên thì mới vào cấm đôi ba. Điều 9.3 trong văn bản RIF chừa hai cách xét riêng. Đúng một cách là nước đó được đánh. Không gộp hai cách thành một điều kiện. Cách thứ nhất: trong các ba đó, nhiều nhất một ba còn đi được tới bốn hở hai đầu, và ô đó không đồng thời tạo chuỗi dài hoặc đôi bốn. Cách thứ hai: nhiều nhất một ba còn đi được tới bốn hở hai đầu, và ô đó không đồng thời tạo một đôi ba cấm khác. Hãy đặt nước đó trong đầu, rồi thử từng cách. Nếu bốn hở hai đầu vừa tạo lại đẻ ra một đôi ba mới, đôi ba mới được xét lại bằng cách đó. Một «bốn» là bốn quân mà thêm một quân thì thành năm. Bốn hở hai đầu và bốn ép một đầu đều tính. Một nước tạo từ hai bốn như vậy trở lên là đôi bốn, và điều 9.3 không miễn. Chuỗi dài là sáu quân trở lên, cũng không có ngoại lệ. Hai hình đầu đều là đen vừa đánh H8. Hình một: cả hai đường đều đi được tới bốn hở hai đầu, nên nước đó thua ngay. Hình hai: chỉ hàng ngang đi được. Trên cột, H6 đã là năm quân và H10 là đôi bốn, nên cách xét thứ nhất của 9.3 giữ nước này lại.

Khai cuộc renju dùng 26 thế có tên, không dùng Swap2. Ba nước đầu phải là một trong các thế đó. Đen đưa mấy điểm cho nước thứ năm, và đổi màu ở nước nào, xem mục sau. N không cố định bằng 2. Đừng chuyển sang renju giữa ván, và đừng lấy ô cấm làm điều kiện thắng trên bàn này.

Đôi ba bị xử thua. Vòng tròn là H8. Chấm xanh lục là ô trống đi tới bốn hở hai đầu. Hàng ngang F8, G8, H8: đánh E8 được bốn hở từ E8 tới H8, hai đầu D8 và I8 đều trống; đánh I8 được bốn hở từ F8 tới I8, hai đầu E8 và J8 đều trống. Cột H7, H8, H9: đánh H6 hoặc H10 cũng là bốn hở hai đầu, phía ngoài H5 và H11 đều trống. Cả hai đường đều đi được tới bốn hở, nên đen thua ngay và quân không được nhấc lại.
Đôi ba được phép, theo cách xét thứ nhất của điều 9.3. Vòng tròn vẫn là H8. Chấm xanh lục chỉ những ô còn đi sạch tới bốn hở hai đầu. Hàng ngang giống hình trước: E8 và I8 đều là bốn hở. Cột H7, H8, H9 trông như một ba, nhưng H5 đã có quân đen. Đánh H6 là năm quân từ H5 tới H9, không phải đưa ba thành bốn hở. Đánh H10 thì cột H7 tới H10 là bốn hở, đồng thời F10, G10, H10, I10 là một bốn. Đó là đôi bốn. Cột không có chấm xanh lục, và đôi ba này được phép.
Chuỗi dài. D8 tới I8 là sáu quân đen. Trên bàn này đen thắng. Gomoku thi đấu của RIF đòi đúng năm quân, nên đường này không thắng. Trong renju, đen đánh nước này thì thua ngay. Chuỗi dài do trắng tự đánh thì trắng thắng.

Nước thứ năm: đổi màu ở bước nào

Trong khai cuộc renju, N không phải một con số cố định. N là số điểm đen phải đưa ra cho nước thứ năm. Đổi màu là hai bên trao màu đang cầm, không phải nhấc quân đã đặt để xếp lại. Bốn thủ tục dưới đây nói rõ ai được đổi sau nước nào, và N được công bố lúc nào. AI, chung máy và phòng trên trang này không đi theo thủ tục nào trong số đó. Swap2 ở trên là khai cuộc của Gomoku thi đấu RIF, tách khỏi khai cuộc renju.

Luật hai điểm cho nước thứ năm là khai cuộc viết trong International Rules of Renju, đại hội RIF thông qua ngày 2 tháng 5 năm 1996, sửa chữ ngày 3 tháng 5 năm 1998, điều 12. Đen tạm đặt cả ba nước đầu, và ba nước đó phải là một trong 26 thế. Trắng tạm rồi quyết định ai cầm đen, ai cầm trắng. Đó là lần đổi duy nhất, ngay sau nước thứ ba. Bên vừa được ấn định cầm trắng đánh nước thứ tư vào ô trống bất kỳ. Đen phải đưa hai nước thứ năm không đối xứng nhau. Trắng giữ một, rồi đánh nước thứ sáu vào ô trống bất kỳ. Thủ tục khai cuộc kết thúc ở nước thứ năm. Ba nước đầu không được bỏ lượt. N cố định là 2, không đổi thành số khác giữa chừng. Điều 12 trên văn bản đến nay vẫn là bộ này.

Luật Yamaguchi công bố N ngay khi xếp khai cuộc, và điều khoản trên RenjuNet không đặt trần. Người đi trước xếp một trong 26 thế, đồng thời nói nước thứ năm của ván này có bao nhiêu điểm. Đối phương được đổi một lần. Rồi trắng đánh nước thứ tư vào ô trống bất kỳ. Đen xếp đúng số nước thứ năm không đối xứng đã công bố. Trắng giữ một và đánh nước thứ sáu. Chỉ có một lần đổi, và lần đó xảy ra trước nước thứ tư. Giải vô địch thế giới cá nhân từ năm 2009 đến 2015, và giải đồng đội từ năm 2010 đến 2016, dùng luật này.

Soosyrv-8 dời lúc công bố N sang nước thứ tư, và N chỉ được từ 1 đến 8. Người đi trước xếp một trong 26 thế, đối phương được đổi. Trắng đánh nước thứ tư vào ô trống bất kỳ, đồng thời nói nước thứ năm là số nào trong khoảng 1 đến 8. Đối phương được đổi thêm một lần. Đen xếp đúng số nước thứ năm không đối xứng đó. Trắng giữ một và đánh nước thứ sáu. Đổi nhiều nhất hai lần: một lần sau ba nước đầu, một lần sau khi nước thứ tư và N đều đã công bố. Giải vô địch thế giới cá nhân các năm 2017, 2019 và 2023, cùng giải đồng đội năm 2018, dùng luật này.

Taraguchi-10 là khai cuộc của giải vô địch thế giới cá nhân và đồng đội hiện nay. Điều khoản trên RenjuNet như sau. Đen 1 phải đánh ô giữa, đối phương được đổi. Trắng 2 phải nằm trong ô 3×3 giữa bàn, đối phương được đổi. Đen 3 phải nằm trong ô 5×5 giữa bàn và vẫn là một trong 26 thế, đối phương được đổi. Trắng 4 phải nằm trong ô 7×7 giữa bàn. Sau nước thứ tư có hai nhánh. Nhánh một: đối phương được đổi, đen 5 nằm trong ô 9×9 giữa bàn, đối phương được đổi thêm một lần, trắng 6 đánh ô trống bất kỳ. Nhánh này không xếp điểm ứng viên. Có thể đổi tới năm lần, lần lượt sau nước 1, 2, 3, 4 và 5. Nhánh hai: đen xếp 10 nước thứ năm không đối xứng trên toàn bàn, trắng giữ một, rồi trắng 6 đánh ô trống bất kỳ. N của nhánh này cố định là 10, sau khi chọn điểm thì không đổi nữa. Giải đồng đội năm 2024 và giải cá nhân năm 2025 dùng luật này. Nó không viết lại điều 12 của RIF. Điều đó vẫn là luật hai điểm cho nước thứ năm.

26 thế khai cuộc có tên

Thế có tên chỉ nhìn ba nước đầu. Đen 1 cố định ở ô giữa. Trắng 2 kề ô giữa, trong vùng 3×3 lấy ô giữa làm tâm: thế thẳng đi theo hàng hoặc cột, thế chéo đi theo đường chéo. Đen 3 nằm trong vùng 5×5 lấy ô giữa làm tâm. Bỏ xoay và lật gương, còn 13 thế thẳng và 13 thế chéo. Nếu đen 1 và đen 3 nằm trên cùng một đường thẳng hoặc cùng một đường chéo, giữa chúng đúng một ô, tên dùng chữ 星. Các thế còn lại dùng chữ 月. Cách xếp ngoài 26 thế này không có trong phổ.

Tọa độ theo bàn này: cột A đến O, có cột I, từ trái sang phải; hàng 1 đến 15, từ dưới lên trên. Hai hình trong mục này và danh sách mục sau là cùng một phổ. Đen 1 ở H8. Thế thẳng: trắng 2 ở H9. Thế chéo: trắng 2 ở I9. Chữ trên ô là tên của đen 3, in bằng chữ Hán. Danh sách ghi thêm phiên âm để đối với chữ trên bàn. Cột F và G trên hình thế thẳng để trống vì đó là gương của phía phải, không tính thêm. Xoay sang hướng khác vẫn là cùng một thế. Trang này không bắt các khai cuộc này.

13 thế thẳng. Quân đen ở H8, quân trắng ở H9. Chữ trên ô là tên đen 3: hàng trên Kansei 寒星, Keigetsu 溪月, Sosei 疏星; rồi Kagetsu 花月, Zangetsu 残月, Ugetsu 雨月, Kinsei 金星; hai hàng dưới Shogetsu 松月, Kyugetsu 丘月, Shingetsu 新月, Zuisei 瑞星, Sangetsu 山月, Yusei 游星. Cột F và G để trống.
13 thế chéo. Quân đen vẫn ở H8, quân trắng chuyển sang I9. Từ góc trên bên phải: Chosei 长星, Kyogetsu 峡月, rồi Kosei 恒星, Ungetsu 云月, rồi Shagetsu 斜月, Gingetsu 银月, Hogetsu 浦月, Suigetsu 水月. Hàng dưới là Suisei 彗星, Meigetsu 名月, Meisei 明星, Rangetsu 岚月, Ryusei 流星.

26 thế, từng thế một

D1 Kansei 寒星: đen 3 ở H10. Quân trắng trên H9 nằm giữa H8 và H10.

D2 Keigetsu 溪月: đen 3 ở I10.

D3 Sosei 疏星: đen 3 ở J10. H8 và J10 cùng một đường chéo, giữa là ô trống I9.

D4 Kagetsu 花月: đen 3 ở I9.

D5 Zangetsu 残月: đen 3 ở J9.

D6 Ugetsu 雨月: đen 3 ở I8.

D7 Kinsei 金星: đen 3 ở J8. Ô trống I8 nằm giữa H8 và J8.

D8 Shogetsu 松月: đen 3 ở H7.

D9 Kyugetsu 丘月: đen 3 ở I7.

D10 Shingetsu 新月: đen 3 ở J7.

D11 Zuisei 瑞星: đen 3 ở H6. Ô trống H7 nằm giữa H8 và H6.

D12 Sangetsu 山月: đen 3 ở I6.

D13 Yusei 游星: đen 3 ở J6. H8 và J6 cùng một đường chéo, giữa là ô trống I7.

Thế chéo đổi trắng 2 sang I9. Đen 1 vẫn là H8.

I1 Chosei 长星: đen 3 ở J10. Quân trắng trên I9 nằm giữa H8 và J10.

I2 Kyogetsu 峡月: đen 3 ở J9.

I3 Kosei 恒星: đen 3 ở J8. Ô trống I8 nằm giữa H8 và J8.

I4 Suigetsu 水月: đen 3 ở J7.

I5 Ryusei 流星: đen 3 ở J6. H8 và J6 cùng một đường chéo, giữa là ô trống I7.

I6 Ungetsu 云月: đen 3 ở I8.

I7 Hogetsu 浦月: đen 3 ở I7.

I8 Rangetsu 岚月: đen 3 ở I6.

I9 Gingetsu 银月: đen 3 ở H7.

I10 Meisei 明星: đen 3 ở H6. Ô trống H7 nằm giữa H8 và H6.

I11 Shagetsu 斜月: đen 3 ở G7.

I12 Meigetsu 名月: đen 3 ở G6.

I13 Suisei 彗星: đen 3 ở F6. H8 và F6 cùng một đường chéo, giữa là ô trống G7.

Omok khác nhau chỗ nào, và luật Caro

Omok không phải một luật dùng chung cho mọi hiệp hội. Ba cách mô tả dưới đây đều đối được với nguồn công khai. Đừng gom thành một câu «19 đường, cấm đôi ba». Trang này không chơi cách nào trong số đó.

Luật thường ngày ở Hàn Quốc: cả đen lẫn trắng đều không được đánh đôi ba, đôi bốn thì được, chuỗi dài có thể đặt xuống nhưng không tính thắng. Renju khác chỗ này. Renju chỉ hạn chế đen, chuỗi dài của trắng tính thắng, đôi bốn của đen cũng cấm, còn đôi ba thì xem điều 9.3 có giữ lại được hay không.

Korean O-muk trong tài liệu ICGA là một bản viết khác, không phải trích điều lệ của Korea Omok Association. Bản đó dùng bàn 19×19, chuỗi dài của cả hai màu đều không thắng, đen 1 đánh ô giữa, trắng 2 phải nằm trong ô 5×5 giữa bàn, và đen không được tạo đôi ba hoặc đôi bốn. Vùng của trắng 2 rộng hơn ô 3×3 giữa bàn trong khai cuộc renju có tên, và đen còn bị cấm đôi bốn chứ không chỉ đôi ba.

Ghi chú luật Hàn Quốc thường tách «renju» và «renju có khai cuộc». Vế trước là bàn 15×15, chỉ đen bị hạn chế: đôi bốn, chuỗi dài, và đôi ba mà điều 9.3 của RIF không giữ lại. Chuỗi dài của trắng tính thắng, thủ tục khai cuộc có thể bỏ qua. Vế sau giữ các nước cấm đó, rồi thêm khai cuộc có tên kiểu RIF: ba nước đầu là một trong 26 thế, trắng tạm chọn màu, trắng đánh nước thứ tư, đen đưa hai nước thứ năm không đối xứng. Giải renju quốc tế viết nước cấm và khai cuộc trong cùng bộ luật RIF, không tách thành hai tên này.

Luật Caro, theo cách chơi thường gặp ở Việt Nam, còn một quy định riêng: năm quân bị chặn kín hai đầu thì không thắng. Cờ caro kiểu tự do trên trang này là bộ khác. Năm quân bị chặn vẫn thắng, chuỗi dài cũng thắng. Trước nước đầu hãy nói rõ đang dùng bộ nào.

Trong luật Caro, năm quân bị chặn hai đầu như thế này không thắng. Với cờ caro kiểu tự do, năm quân đó vẫn thắng. Chặn hai đầu không xóa một dãy năm đã thành.

Hai thế cờ cần nhận ra

Cùng một đường sáu quân, ba bộ luật ba cách xử

Hình chuỗi dài là sáu quân đen từ D8 tới I8. Trên bàn này ván kết thúc, đen thắng. Gomoku thi đấu của RIF không tính đường này vì không đúng năm quân. Trong renju, đen đánh nước này thì thua ngay, quân không được nhấc lên. Chuỗi dài của trắng trong renju thì trắng thắng. Đúng năm quân vẫn được ưu tiên: nếu đen chỉ nối năm quân, dù hình giống đôi ba hay đôi bốn, trong renju nước đó vẫn thắng.

Ba quân Swap2 không phải ba nước đi luân phiên

Ba quân đầu là F9 đen, E8 trắng và G7 đen, lúc này chưa ai giữ màu. Người đi sau có thể cầm đen, cầm trắng, hoặc thêm một trắng một đen. Hình thêm H9 trắng và I8 đen. Rồi người đi trước phải chọn màu, không được đặt thêm. Bên cầm trắng đi tiếp. Đó là chọn màu lúc khai cuộc, tách khỏi ba nước đầu của cờ caro kiểu tự do.

Kiểm tra ba điều này

  1. Trang này không có nước cấm, và chuỗi dài cũng thắng. Trong renju, đen đánh chuỗi dài, đôi bốn, hoặc đôi ba mà điều 9.3 không giữ lại, thì nước đó thua ngay. Ba chỉ thành bốn ép thì không tính là «ba». Đúng năm quân vẫn thắng. Đừng chuyển sang renju giữa ván.
  2. Gomoku thi đấu của RIF là đúng năm quân cộng Swap2. Nếu người đi sau thêm quân, đó là một trắng một đen, rồi người đi trước phải chọn màu. Bộ đó khác với đen đi trước, năm quân hoặc hơn là thắng, trên bàn này.
  3. Quy định của luật Caro, năm quân bị chặn hai đầu thì không thắng, không dùng cho cờ caro kiểu tự do ở đây.
  4. Luật hai điểm, Yamaguchi, Soosyrv-8 và Taraguchi-10 đều không phải khai cuộc của trang này. N đổi theo thủ tục, không cố định là 2.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao có người nói chuỗi dài không thắng?

Hãy nhìn sáu quân đen từ D8 tới I8. Trên bàn này nước đó đen thắng. Gomoku thi đấu của RIF đòi đúng năm quân, nên đường này không thắng. Trong renju, đen đánh nước này thì thua ngay, còn chuỗi dài do trắng tự đánh thì trắng thắng. Trước ván, lấy trang này và trang luật làm chuẩn.

Trang này có cấm nước nào của đen không?

Không có. Đôi ba, đôi bốn và chuỗi dài đều hợp lệ. Trong renju, đen đánh đôi bốn, chuỗi dài, hoặc đôi ba mà điều 9.3 của RIF không giữ lại, thì nước đó thua ngay và quân không được nhấc lại. Ba chỉ thành bốn ép thì không tính là loại ba đó. Đôi ba được giữ nếu đúng một trong hai cách xét: nhiều nhất một ba đi được tới bốn hở hai đầu mà ô đó không đồng thời tạo chuỗi dài hoặc đôi bốn, hoặc nhiều nhất một ba đi được tới bốn hở hai đầu mà ô đó không đồng thời tạo một đôi ba cấm khác. Đúng năm quân vẫn thắng. Bộ đó không chơi được ở đây.

Swap2 hoặc renju chơi được trên bàn này không?

Swap2 chỉ chọn được khi chơi với AI: trong cài đặt chọn Swap2, bên đi trước đặt ba quân đen–trắng–đen, bên đi sau lấy đen, lấy trắng, hoặc thêm một trắng một đen rồi bên đi trước chọn màu. Màu xong thì chơi kiểu tự do đến hết, trắng đi tiếp. Chung máy và phòng vẫn đen đi trước, không có Swap2. Cũng không kiểm nước cấm renju.

N của nước thứ năm là bao nhiêu, và đổi màu lúc nào?

Tùy thủ tục. Luật hai điểm giữ N bằng 2, và chỉ đổi một lần sau ba nước đầu. Yamaguchi công bố N lúc xếp khai cuộc, không đặt trần, cũng chỉ đổi một lần, trước nước thứ tư. Soosyrv-8 lấy N từ 1 đến 8, trắng công bố cùng nước thứ tư, được đổi sau ba nước đầu và đổi thêm sau nước thứ tư. Một nhánh của Taraguchi-10 không xếp điểm ứng viên, sau mỗi nước từ 1 đến 5 đều được đổi. Nhánh kia được đổi sau nước 1, 2 và 3, rồi đen đưa 10 nước thứ năm, sau khi chọn thì không đổi nữa. Trang này không đi theo bộ nào trong số đó.

Omok có phải renju không?

Hai bộ khác nhau. Luật thường ngày ở Hàn Quốc cấm đôi ba cho cả hai màu, đôi bốn được đánh, chuỗi dài đặt xuống nhưng không thắng. Korean O-muk trong tài liệu ICGA là bàn 19×19, trắng 2 phải nằm trong ô 5×5 giữa bàn, đen bị cấm đôi ba và đôi bốn, chuỗi dài của cả hai màu đều không thắng. Phần ghi chú Hàn Quốc gọi là renju thì gần với nước cấm RIF, còn renju có khai cuộc thì thêm thế có tên. Những bộ đó đều không chơi được ở đây.

Chơi với bạn thì cần chốt gì trước?

Chốt kiểu tự do hay đúng năm: đen đi trước, không nước cấm. Kiểu tự do thì năm quân hoặc hơn thắng; đúng năm thì chuỗi dài không thắng. Ai quen renju, Omok hoặc luật Caro thì nói rõ trước khai cuộc, đừng đổi giữa ván.