Mức phải chặn: từ đã thắng đến còn có thể để sau
MứcThế cờNước này có nghĩa gì
Đã thắngBộ bốn mở; bốn-baMột nước không chặn hết. Chặn xong bộ bốn của bốn-ba, bộ ba vẫn thành bộ bốn mở ở nước sau
Phải chặnBộ bốn ép, bộ bốn ép nhảyChỉ còn một ô thành năm. Bỏ trống thì nước sau là năm
Nên trả lờiBộ ba mở liền, bộ ba mở nhảy; ô sắp thành bốn-baKhông trả lời thì thành bộ bốn mở, hoặc nước sau là bốn-ba. Có bộ bốn ép của mình thì đi nước đó trước
Có thể để sauBộ ba ngủ, bộ hai mởMột nước chưa thành bộ bốn mở. Thường còn so được điểm khác
Chuỗi bốn épBốn ép nối bốn ép, đến khi ra bốn-baMỗi nước đối phương chỉ chặn được điểm thành năm. Hết chuỗi là thắng

Cách đọc các hình

Mỗi hình chỉ cắt một góc. Cột từ D đến I, hàng là số. Đen và trắng là quân đã có trên bàn. Vòng mỏng đánh dấu nước vừa đi. Chấm xanh là điểm thành năm, điểm buộc phải chặn, hoặc ô trống mà nước sau đặt vào sẽ thành bốn-ba.

Đọc thế thì đánh dấu hai đầu trước, rồi mới đếm chỗ trống ở giữa. Hai đầu đều trống và giữa không đứt thì thế còn sống. Một đầu đã bị chặn thì thường còn so được nước khác. Trang này là caro tự do: không có nước cấm của renju, và sáu quân trở lên vẫn thắng.

Mức gấp: bốn ép đứng trước ba mở, bốn-ba đã thắng

Nước tiên là nước đối phương phải trả lời để ngăn năm quân. Bộ bốn mở thắng ở cả hai đầu, nên ván đã xong. Bốn-ba cũng đã xong: đối phương phải chiếm ô thành năm của bộ bốn ép, rồi lượt sau bộ ba thành bộ bốn mở.

Bộ bốn ép lấy mất lượt. Đối phương có bộ ba mở, bạn vẫn có thể đi bộ bốn ép của mình trước. Ô sắp thành bốn-ba là ô trống mà nước sau chính là bốn-ba. Nó cùng mức với bộ ba mở: thường phải trả lời, trừ khi bạn có bộ bốn ép.

Ô sắp thành bốn-ba. Chấm xanh H8 còn trống. Nước sau của đen đặt vào đây: E8 đến H8 thành bốn ép, điểm thắng ở I8; H7, H8, H9 thành ba mở, hai đầu H6 và H10 vẫn trống. Trắng phải chiếm H8 ngay, nếu không nước sau là bốn-ba.

Bộ bốn: bốn mở, bốn ép, bốn ép nhảy

Bộ bốn gấp hơn bộ ba, vì nước sau có thể thành năm. Đếm số ô thành năm: hai ô là bốn mở, một ô là bốn ép. Giữa trống một ô và một phía đã bị chặn thì thường là bốn ép nhảy, vẫn chỉ có một điểm thắng. Chặn đúng ô đó, không có lựa chọn thứ hai.

Bộ bốn mở. E8 đến H8 là bốn quân liền, D8 và I8 đều trống. Chặn một đầu thì đen đi đầu kia thành năm. Thế này đã thắng.
Bộ bốn ép. E8 đến H8 là bốn quân, D8 đã có trắng, chỉ còn I8 thành năm. Trắng phải chiếm I8 ở nước này.
Bộ bốn ép nhảy. E8, F8 và H8, I8 để trống G8. Trắng ở D8, nên ô thành năm chỉ có G8. Cũng phải chặn.

Bộ ba: ba mở liền, ba mở nhảy, chặn không sát quân, ba ngủ

Ba mở là bộ ba mà nước sau có thể thành bốn mở. Ba liền có hai ô phòng, ba nhảy có ba ô. Đừng chỉ chặn ô giữa của ba nhảy: có khi chặn bên cạnh chặt hơn. Có cách chặn không sát quân đen mà vẫn không cho thành bốn mở. Ba ngủ đã chết một đầu, một nước không thành bốn mở.

Ba mở liền. E8, F8, G8 liền nhau, ô phòng là D8 và H8. Không trả lời thì nước sau thành bốn mở.
Ba mở nhảy. E8, F8 và H8 để trống G8. Ba ô phòng là D8, G8, I8. Đừng chỉ nghĩ đến việc chặn G8.
Chặn không sát quân. Trắng ở I8, không sát E8 và F8. Đen đặt G8 cũng chỉ thành bốn ép, không thành bốn mở hai đầu. Ba mở liền cũng chặn được kiểu này, không cần sát quân.
Ba ngủ. E8 đến G8 là ba quân, D8 đã bị chặn, miệng chỉ còn H8. Một nước không thành bốn mở, thường còn so được điểm khác.

Bộ hai: hai mở liền, hai mở nhảy, hai mở nhảy xa

Bộ hai mà thêm một quân thành ba mở thì gọi là hai mở. Nó chưa lấy mất lượt này. Liền, nhảy và nhảy xa chỉ khác khoảng trống. Ba hình này đều trên hàng ngang. Cùng thế trên đường chéo nằm ở mục sau. Xử lý ba mở và bốn ép trước, rồi hãy nối những bộ hai này.

Hai mở liền. F8 và G8 sát nhau, hai đầu E8 và H8 vẫn trống. Thêm một nước thì thành ba mở liền.
Hai mở nhảy. E8 và G8 để trống F8. Thêm một nước thì thành ba mở nhảy hoặc ba mở liền, tùy ô được điền.
Hai mở nhảy xa. D8 và G8 để trống E8 và F8. Thêm một nước vẫn có thể thành ba mở, nhưng nước này chưa phải trả lời.

Đường chéo: cùng một thế, trên đường bàn không vẽ

Bàn chỉ vẽ hàng ngang và hàng dọc. Đường chéo không có nét. Ba mở nhảy và hai mở nhảy xa dễ sót nhất trên đường chéo. Định nghĩa không đổi: vẫn xem hai đầu có mở không, và nước sau có thành bốn không.

Ba mở liền trên chéo. E8, F7, G6 nối theo đường chéo, ô phòng là D9 và H5. Không trả lời thì nước sau thành bốn mở trên đường đó. Cùng mức với ba mở liền trên hàng ngang.
Ba mở nhảy trên chéo. E8, F7 và H5 để trống G6. Ba ô phòng là D9, G6, I4. Đừng chỉ chặn G6.
Hai mở nhảy xa trên chéo. D9 và G6 cách nhau bởi E8 và F7. Đường này không được vẽ trên bàn, nên dễ sót nhất. Nó vẫn chỉ là hai mở, nước này chưa phải trả lời.

Tổ hợp: bốn-ba, đôi ba, đôi bốn

Một bộ bốn ép hoặc một bộ ba mở, nếu bị chặn đúng, thì chưa thắng. Muốn thắng, một giao điểm phải tạo hai mối đe dọa cùng lúc. Bốn-ba là bốn ép cộng ba mở, và đã thắng. Đôi ba và đôi bốn đều hợp lệ ở đây. Trong renju hai nước đó là nước cấm của đen, đừng mang cách xử đó vào bàn này.

Bốn-ba. Quân khoanh là H8. Hàng E8 đến H8 là bốn ép, phải chặn I8. Cột H7, H8, H9 là ba mở, hai đầu H6 và H10 trống. Chặn xong I8, đen đi H10 thì bốn mở hai đầu đều trống. Thế này đã thắng.
Đôi ba. H8 tạo hai bộ ba mở cùng lúc: ngang F8, G8, H8 và dọc H7, H8, H9. Bàn này không cấm, nên nước đi hợp lệ.
Đôi bốn. H8 tạo hai bộ bốn ép cùng lúc: ngang phải chặn I8, dọc phải chặn H10. Hợp lệ ở đây. Trong renju, đôi bốn của đen là nước cấm.

Chuỗi bốn ép: ép đến khi ra bốn-ba

Chuỗi bốn ép là bốn ép nối bốn ép cho đến khi có bốn-ba. Tiếng Anh thường gọi là VCF. Mỗi nước đối phương chỉ điền được điểm thành năm hiện tại, không còn lượt để phá đường kia đã xếp sẵn. Ba hình dưới là ba nước của cùng một ván. Chỉ nước cuối mới là bốn-ba.

Bốn ép thứ nhất. Quân khoanh là F8. F6, F7, F8, F9 là bốn quân, F10 đã có trắng, điểm thắng chỉ có F5. Trắng phải chiếm F5 ở nước này. Lúc này H8 chưa phải bốn-ba: hàng ngang chỉ có E8, F8, G8.
Bốn ép thứ hai. Sau khi trắng chặn F5, quân khoanh là H7. D7 đã có trắng, E7, F7, G7, H7 là bốn quân, điểm thắng chỉ có I7. Trắng lại chỉ chiếm được I7. H8 vẫn trống.
Nước thứ ba là bốn-ba, và đã thắng. Quân khoanh là H8. Hàng E8 đến H8 là bốn ép, D8 đã chặn, phải trả lời I8. Cột H7, H8, H9 là ba mở, hai đầu H6 và H10 trống. Chặn xong I8, đen đi H10 thì bốn mở hai đầu đều trống.

Hai thế cờ cần nhận ra

Ba mở nhảy có ba ô phòng, và không cần chặn sát quân

Ở hình ba mở nhảy, ba ô phòng là D8, G8 và I8. Đừng chỉ chặn G8. Ở hình chặn không sát, trắng nằm ở I8 chứ không sát E8 và F8, đen đi G8 cũng không thành bốn mở. Ba mở liền thường chặn ở D8 hoặc H8. Chặn không sát đôi khi cũng đủ.

Bốn ép, rồi bốn ép nữa, nước thứ ba mới là bốn-ba

Chuỗi bắt đầu bằng F8, trắng chỉ chặn được F5. Hình sau đi H7, trắng chỉ chặn được I7. Chỉ H8 vừa là bốn ép vừa là ba mở: điểm thắng I8, hai đầu của ba mở là H6 và H10. Hai nước đầu trắng không có lượt rảnh để phá đường đó.

Kiểm tra ba điều này

  1. Bốn ép đứng trước ba mở. Đối phương vừa có ba mở, hãy tìm bốn ép của mình trước. Có thì đi bốn ép, chưa cần trả lời bộ ba đó.
  2. Đừng chỉ chặn ô giữa của ba mở nhảy. Trong ba ô phòng, chặn bên cạnh đôi khi cắt được bốn-ba về sau. Ba mở nhảy trên đường chéo cũng có ba ô phòng.
  3. Đôi ba và đôi bốn hợp lệ ở đây. Đừng dùng nước cấm của renju để xử quân đen trên bàn này.

Câu hỏi thường gặp

Ba mở liền và ba mở nhảy có phải lúc nào cũng chặn?

Thường là phải. Không chặn thì nước sau thành bốn mở, rồi hai điểm thắng không chặn cùng lúc được. Ngoại lệ là bạn tự thành năm trước, hoặc có bộ bốn ép mà đối phương phải trả lời trước. Ba mở nhảy có ba ô phòng, đừng chỉ chặn ô giữa.

Chặn không sát quân là cách chặn nào?

Không đặt sát bộ ba, nhưng nước sau vẫn không thành bốn mở. Ở hình ba nhảy, nếu trắng ở I8 xa chứ không sát E8 và F8, đen điền ô giữa cũng chỉ thành bốn ép. Ba mở liền cũng chặn được như vậy. Không phải bộ ba mở nào cũng phải bịt sát.

Ô sắp thành bốn-ba khác bốn-ba ở chỗ nào?

Ô sắp thành bốn-ba là ô trống mà nước sau đặt vào sẽ ra bốn-ba, quân chưa nằm ở đó. Bốn-ba là nước đó đã đặt: một nước vừa bốn ép vừa ba mở, và đã thắng. Thấy ô đó thì thường chiếm trước, trừ khi bạn có bốn ép của mình.

Vì sao chuỗi bốn ép không chặn được?

Vì bốn ép lấy mất lượt, mỗi nước đối phương chỉ điền được điểm thành năm hiện tại. Hình đi F8 trước, trắng chỉ chiếm F5; rồi H7, trắng chỉ chiếm I7; nước thứ ba H8 đã là bốn-ba, điểm I8 và hai đầu của ba mở không chặn cùng lúc được. Chuỗi dựa trên những bộ ba ngủ đã xếp từ trước, không phải đếm năm vào phút chót.

Ba mở trên đường chéo cũng phải chặn chứ?

Phải. Ba mở liền và ba mở nhảy trên chéo cùng mức với thế trên hàng ngang. Chỉ đổi hướng sang đường bàn không vẽ. Ba ô phòng của ba mở nhảy trên chéo là D9, G6 và I4, đừng chỉ chặn ô giữa. Hai mở nhảy xa trên chéo vẫn chỉ là hai mở, nước này chưa phải trả lời.